Wielkanoc w Polsce

Co powinniśmy włożyć do wielkanocnego koszyka i jak się bawić w Śmingus-Dyngus?

Wielkanoc nazywana inaczej Paschą lub Niedzielą Wielkanocną to najstarsze święto chrześcijańskie, obchodzone, aby upamiętnić zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Już w 325 roku na soborze nicejskim ustalono, że Wielkanoc będzie wypadać w niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca. Najwcześniej może zatem być obchodzona 22 marca, a najpóźniej 25 kwietnia.

Przeczytaj także, jak obchodzona jest Wielkanoc w innych krajach Europy

Święta Wielkanocne następują po Wielkim Poście, który trwa 40 dni i zaczyna się od Środy Popielcowej. Wówczas w kościołach posypuje się głowy wiernych popiołem powstałym w wyniku spalenia palm wielkanocnych z poprzedniego roku. W okresie postu, wierzący nie powinni spożywać mięsa, alkoholu, obfitych posiłków oraz nie mogą urządzać hucznych przyjęć.

Przed Wielkanocą obchodzony jest Wielki Tydzień, który jest czasem przygotowań do świąt, porządków, przygotowywania potraw wielkanocnych oraz uczęszczania na nabożeństwa. Ostatnie trzy dni tego tygodnia nazywane są Triduum Paschalnym. Wielki Piątek upamiętnia śmierć Chrystusa na krzyżu, jest to więc czas umartwiania, zadumy oraz smutku. Wielka Sobota to czas wielkiej ciszy, skupienia i czuwania przy Grobie Pańskim. Jest to dzień, w którym święcone są potrawy przynoszone do kościoła w często misternie ozdobionych koszykach.

Przeczytaj koniecznie: Sposoby ozdabiania pisanek

Powinniśmy pamiętać o tym, aby w koszyczku wielkanocnym znalazły się:

• Chleb, który symbolizuje dobrobyt i pomyślność, a w tradycji chrześcijańskiej przedstawia ciało Chrystusa.
• Jajko, jako symbol odradzającego się życia i zwycięstwa nad śmiercią.
• Sól to minerał życiodajny, posiadający moc odpędzania wszelkiego zła.
• Kiełbasa, która ma zapewnić zdrowie i dostatek.
• Chrzan - symbol siły i fizycznej tężyzny.
• Ciasto, które jest symbolem umiejętności i doskonałości.

W Wielką Niedzielę świętowane jest zmartwychwstania Chrystusa. W tym dniu rodzina zazwyczaj spotyka się na śniadaniu Wielkanocnym, składającym się z wędlin, mięsa, kolorowych warzyw, a przede wszystkim z jajek. Najpopularniejszymi potrawami na wielkanocnym stole są: jajka faszerowane, babka drożdżowa, śledzie i pasty jajeczne.

Przeczytaj także: Wielkanocny stół

Z obchodami Świąt Wielkanocnych związanych jest również wiele zwyczajów ludowych tj.: malowanie pisanek, Śmingus-Dyngus, palma wielkanocna i zabawy wielkanocne. Zabawa jajko-o-jajko jest do dziś najbardziej popularną zabawą wielkanocną wśród dzieci. Zawodnicy siadają naprzeciwko siebie i uderzają pisanką o pisankę przeciwnika. Wygrywa ten zawodnik, którego jajko nie będzie zbite. W Poniedziałek Wielkanocny natomiast, czyli w tzw. Śmigus-Dyngus tradycja nakazuje, że wszystkie panny na wydaniu powinny być oblane wodą, aby miały powodzenie. Na wsiach robi się także psikusy sąsiadom - zamienia się bramy, na dachach umieszcza narzędzia rolnicze, chowa wiadra na wodę czy maluje farbą okna. W niektórych regionach Polski bije się także najbliższych witkami wierzby po nogach, aby wypędzić grzechy, choroby i odegnać zimę.

Dowiedz się więcej o regionalnych zwyczajach wielkanocnych:

Kujawy

Kurpie

Podlasie

Śląsk