Mięsa na królewskim staropolskim stole

Od zawsze ciekawiło Cię, Co jadali nasi przodkowie i jak wyglądały staropolskie biesiady królewskie? Dowiedz się jakie rodzaje mięs dawniej jadano i jakie dodatki stosowano.

Nie do końca znamy historię kulinarną Polski w okresie do XV wieku. Główne dane otrzymujemy z polskich i zagranicznych kronik oraz obrazów. Możemy zatem z grubsza wywnioskować, jak wyglądały biesiady na królewskich stołach przed wieloma wiekami.

Przeczytaj także: Pularda i kapłon, czyli kura i kogut na staropolskim stole

Co jadali Piast, Kazimierz Wielki i Zygmunt II August?

Jako pierwszy polską ucztę opisał Gall Anonim za czasów Piasta. To z jego zapisków dowiadujemy się, że na staropolskich stołach królowały głównie prosięta, wołowina oraz dziczyzna. Bardzo popularne były także polowania z psami oraz sokołami na niedźwiedzie, łosie, wilki, dzikie ptactwo, zające i inne zwierzęta żyjące w lesie.

Za Kazimierza Wielkiego wyprawiona została słynna uczta Wierzynka (pryncypała krakowskiego), na której to podawano wiele rodzajów mięs w różnych formach i niezliczonych ilościach. W XVI wieku, za czasów Zygmunta II Augusta, najpopularniejsze były mięsa pieczone i gotowane w formie potrawek przyrządzane z np. kurczaków, kapłonów, gęsi, a także z mięsa wołowego, wieprzowego, cielęcego, baraniego i jagnięcego.

Przeczytaj również: Dziczyzna prosto z grilla

Jakie dania mięsne i dodatki królowały w kuchni staropolskiej?

Podczas biesiad mięso wnoszono na wielkich tacach, na których układane ono było warstwowo, nie mogło go bowiem zabraknąć. Często menu składało się nawet z sześciu dań głównych, którymi były rożnego rodzaju mięsiwa!

Na dworach szlacheckich i magnackich często jadano dziczyznę np. potrawy z łosia, żubra, tura, bawoła, niedźwiedzia, sarny, dzika, jelenia, kaczki, bażanta, cietrzewia oraz drobnego ptactwa. Przez wiele wieków podawano mięso dobrze przyprawione głównie pieprzem, czosnkiem, cebulą, koprem, pietruszką, imbirem, cynamonem, goździkami oraz solą. Często dodawano także wina, miody pitne, ocet, smalec czy słoninę.

Przeczytaj koniecznie: Suszone mięsa

Do mięs serwowano sosy np. z tartej cebuli, soku wiśniowego czy powideł. Oprócz mięs pieczonych i gotowanych jadano także kiełbasy, kiszki, pasztety oraz słoninę. Bardzo popularną potrawą była gęś gotowana na śmietanie podawana z grzybami i kaszą perłową.

Do XVI wieku poszczono w środy, piątki i soboty, jednak z biegiem lat pozostano jedynie przy piątku. Post oznaczał powstrzymanie się od jedzenia mięsa i masła, jednak nie ograniczano ilości jedzenia.

Polecamy doskonałe mięsa z Sokołowa!

Co jadali chłopi?

W kuchni chłopskiej także pojawiało się mięso, jednak znacznie rzadziej i w mniejszych ilościach. Często solono je i suszono na słońcu, aby zabezpieczyć przez zepsuciem. Były to głównie kurczaki i dzikie ptactwo. Czasami chłopi dostawali pozostałości z królewskiego stołu. Przygotowywali oni również potrawki i zupy z dodatkiem mięsnym, aby zwiększyć objętość dania warzywami i produktami zbożowymi.

Ilona Grzegorzewska