Lachowie Sądeccy

Lachowie Sądeccy

Haftowaniem zajmowali się głównie mężczyźni.

Nazwa tej grupy etnograficznej została jej nadana przez okoliczne ludy, sami zaś Lachowie zachowali ją w celu wyróżnienia się od sąsiadujących z nimi Górali sądeckich. Lachowie zamieszkują Kotlinę Sądecką, teren przejściowy między górami a nizinną Małopolską. Przez rejon ten przebiegały szlaki handlowe umożliwiające Lachom kontakt z szerszym światem, co nie pozostało bez wpływu na rozwój ich kultury. Głównym ośrodkiem jest Podegrodzie, od którego czasem nazywa się Lachów Sądeckich; Podegrodzkimi.
Ich odrębność kulturowa jest widoczna w muzyce, tańcach i pieśniach, a także w zdobnictwie, ale przede wszystkim w tradycyjnych strojach, bogato zdobionych haftem łańcuszkowym. Haftowaniem zajmowali się głównie mężczyźni. Ich też ubiory cechowały się największą ozdobnością. Granatowy kaftan i spodnie, a także biała koszula bogato wyszywane były motywami kwiatowymi i sercowymi. Całości stroju dopełniały wysokie wytłaczane buty, szeroki, bogato zdobiony skórzany pas oraz filcowy kapelusz z ozdobną przewiązką. Kobiety nosiły sztywne, najczęściej różowe spódnice oraz białe lub bordowe zapaski obszyte czarną koronką. Do tego pięknie wyszywany czarny gorset, kwiecista chustka na głowę i czerwone korale na szyję.

Lachowie Sądeccy pochwalić się mogą bardzo bogatą obrzędowością. W czasie Bożego Narodzenia zamiast choinki umieszcza się pod sufitem podłaźniczkę, czyli czubek świerka albo jodły lub gałąź sosnową. W Wigilię, zwaną łobiodem lub wiliją, pod obrus kładziono siano, a wierzch wysypywano zbożem. Tradycyjnie jedzono z jednej misy, pod którą kładziono opłatek. W okresie świątecznym po domach chodzili kolędnicy zwani podłaźnikami, a po Nowym Roku drabami noworocznymi. Również Wielkanoc obfituje w zwyczaje ludowe. W Wielki Czwartek rozpalano ogniska na wzgórzach, co miało związek z obrzędem palenia Judasza w postaci słomianej lub szmacianej kukły. W Wielki Piątek obmywano wymiona krów, by dawały dużo mleka, obory zaś zamykano, by nie dostały się tam złe duchy, mające tego dnia szczególną moc. Na uwagę zasługują też kultywowane do dziś zwyczaje takie jak ognie sobótkowe, smażenie jajecznicy przez pasterzy w Zielone Świątki, tradycyjne kilku i i kilkunastometrowe palmy niesione w Niedzielę Palmową, bogate wesela czy potężne strucle ofiarowywane rocznym dzieciom przez matki chrzestne. Skoro wspomniane zostały strucle, warto wymienić również inne przysmaki kuchni Lachów Sądeckich. Znajdziemy wśród nich zupy takie jak barszcz czerwony z uszkami i żur na zakwasie z białą kiełbasą lub bobem i słoniną. W wielu wersjach pojawia się kapusta: jako nadzienie pierogów, dodatek do golonki albo też wymieszana z grochem "bombą". Jeśli chodzi o typowe dla tej kuchni wypieki, to za przykład niech posłużą podpłomyki i chleb na łopacie, tudzież kołocz z serem na deser. Do słodkości należą również pierogi z serem czy tradycyjny kompot z suszonych śliwek. BC

Komentarze (0) Komentujesz jako Gość. Zaloguj się lub Załóż konto
Twój komentarz

Przepisy kulinarne:

Mus z Kaszki Manny z Truskawkami
Mus z Kaszki Manny z Truskawkami
Zaczniemy od ugotowania kaszy manny. Ja robię to z godzinkę, nawet dwie przed ...
Frytki
Frytki
Ziemniaki obieramy, myjemy i osuszamy.Kroimy je w równe ...
Sałatka z kiwi i granatem
Sałatka z kiwi i granatem
Dokładnie myjemy wszystkie owoce.Gruszkę, kiwi i mango obieramy. Kroimy je w grubą ...
Sałatka z ogórków i granata
Sałatka z ogórków i granata
Ogórka myjemy, osuszamy i obieramy, a następnie kroimy w ...
Encyklopedia żywności
Najnowsze artykuły:
Na odchudzanie - parowanie Gotowanie na parze od lat zalecane jest przez dietetyków, jako najzdrowszy sposób przygotowywania gorących posiłków. Czas zakochać się w parowaniu!
Wykorzystaj papier do pieczenia na różne sposoby Papier do pieczenia jest niezwykle przydatny w każdej kuchni, jednak można go wykorzystać także w nieco nieoczywisty sposób.
Jarzynka do obiadu - tylko znad pary Parowanie staje się coraz popularniejsze. I świetnie - przecież to najzdrowaszy sposób przygotowania posiłków, również jarzynek podawanych do obiadu.
Ostatnio komentowane:
Kupilem niedawno w markecie Leclerc sloik zupy o nazwie - Kwaśnica z żeberkiem - waszej ...
Ta woda to syf jak to ładnie posumowali w teście jakóści ...
Спасибо.
Blogi kulinarne:
a-cook-oo a-cook-oo a-cook-oo - daj się zaskoczyć
Szczypior gotuje Szczypior gotuje Przemysław Kuśnierek od kilku lat jest właścicielem firmy CHIVE, zajmującej się wyspecjalizowanym ...
Łukasz Fulara Łukasz Fulara Wielokrotny uczestnik i laureat najbardziej prestiżowych konkursów kulinarnych. Na co dzień szef kuchni w ...
Współpraca | Regulamin | Kontakt
Copyright © Avigail Holdings Sp. z o.o. 2009 - 2012
T:0.481
var dataLayer = []; dataLayer.push({"page": "other"});