Wielkanoc na Kujawach

Na Kujawach pisanki nazywano kraszankami, nie umieszczano na nich żadnych wzorów były jednobarwne - najczęściej czerwone.

Każdy region naszego kraju ma charakterystyczne zwyczaje, obrzędowość, a przede wszystkim tradycję. Odrębność ta sprawia, iż mieszkańcy danego regionu utożsamiają się z jego, to znaczy danego regionu, kulturą.

Wielkanoc - z tym też okresem związanych jest najwięcej zwyczajów i tradycji. Czas Świąt rozpoczyna Niedziela Palmowa.
Na Kujawach, podobnie jak i w całym naszym kraju, przygotowywane są palmy, które zanoszone są do poświęcenia. Palma kujawska, jest dość skromna. W regionie kujawskim palmy służyły między innymi do okadzania krów przed wyjściem na pastwisko, ochrony przed gradem, ale także zanoszone były w Dniu Zadusznym na groby zmarłych.

Przeczytaj koniecznie: Kurpie - Wielkanoc

Wielki Czwartek na Kujawach to dzień, który był ostatnim dniem gotowania żuru, spożywanego przez cały okres postu. Z dniem tym wiąże się dziwny zwyczaj oblewania żurem drzwi i okien domów, w których mieszkały młode dziewczęta. A także rozbijaniu starych garnków na progach dziewczęcych domostw. Dziewczęta w odwecie, próbowały złapać i ukarać psotników. Udział w sprzątaniu bałaganu po tych zabawach przypadał sprawcom zamieszania. Z biegiem czasu zabawa ta została przeniesiona na noc z Wielkiej Soboty na Niedzielę Wielkanocną. W regionie kujawskim przed Świętami na jarmarkach pojawiały się dekoracje wielkanocne. Na straganach królowały baranki, produkowane przez piekarzy i garncarzy. Kujawska Wielkanoc nie mogła obyć się bez pięknie malowanych jajek, które są atrybutem tych świąt. Na Kujawach pisanki nazywano kraszankami, nie umieszczano na nich żadnych wzorów były jednobarwne najczęściej czerwone. W latach sześćdziesiątych, kiedy modna stała się włocławska porcelana, na pisankach pojawiły się wzory pochodzące z włocławskich fajansów.

Przeczytaj także: Naturalne barwniki do pisanek

Zwyczaj odbywający się w Niedzielę Wielkanocną na Kujawach jest typowy tylko tu, nosi on nazwę przywołówka. Polega na tym, iż chłopcy z wysokiego drzewa lub dachu stodoły, nawoływali imiona dziewcząt, ogłaszając jednocześnie ile wody dla każdej z nich przeznaczają. Przywołówka miała zazwyczaj formę tradycyjnych rymowanek. Na koniec wołali imię i nazwisko tego, który przyjdzie do wywołanej dziewczyny z dyngusem. Oprócz słynnego Dyngusa, poniedziałek wielkanocny to także dzień cieszący się zwyczajem chodzenia po wsi z gaikiem. Gaik stanowił gałązkę świerku umieszczoną na wysokim kiju, który dodatkowo przyozdobiony był kolorowymi papierkami i wstążkami. Trzymany był oczywiście przez dziewczęta, które ze śpiewem obchodziły całą wieś.

Na Kujawach, podobnie jak i w innych regionach Polski, z różnymi obrzędami, świętami, związane były przeróżne posiłki. Z okresem Świąt Wielkanocy łączy się najbardziej charakterystyczna potrawa kujawska, jest nią szynka z kością, którą pieczono, a następnie zaparzano. Co ciekawe, w kujawskiej święconce można było spotkać głowę świniaka oraz masło, które uformowane było w postaci baranka. Jako pamiątka po okresie Wielkiego postu do święconki wkładano także ser w formie podobnej do tatrzańskiego oscypka. Tak jak w większości regionów, tak i na Kujawach najważniejszymi w koszyku były: chleb, biała kiełbasa i wędzona oraz  tradycyjnie sól, pieprz.

Przeczytaj też: Stół wielkanocny

Śniadanie Wielkanocne na Kujawach również było bardzo uroczyste i stanowiło ważny element świąt. Region kujawski charakteryzuje się tym, iż stoły świąteczne są suto zastawione, a przede wszystkim udekorowane  białymi obrusami bądź serwetkami.

Wiele kujawskich zwyczajów i tradycji uległo zapomnieniu. Niektóre istnieją, ale nieco w zmodyfikowanej formie. Należy pamiętać jednak o świadomości dziedzictwa kulturowego naszej Ojczyzny. Wielkanoc w zależności od regionów różni się niektórymi tradycjami i zwyczajami, dlatego też jest świętem, które przybliża nas przede wszystkim do kultury i tradycji   poszczególnych regionów. Nie przypadkiem Święta Wielkanocne to czas radości, miłości i pojednania, a wypływająca z nich tradycja umacnia więzi rodzinne, czyniąc je silniejszymi.

Przeczytaj również: Wielkanoc w Polsce

S.M. KJW