Witamina E należy do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Jej nazwa obejmuje grupę kilku związków, pochodnych tokolu: 4-tokoferole i 4-tokotrienole, najaktywniejszym i najistotniejszym z nich jest alfa-tokoferol.
Funkcja
Witamina E jest naturalnym przeciwutleniaczem (antyoksydantem), czyli substancją, która wykazuje działanie ochronne przed szkodliwym wpływem wolnych rodników tlenowych. Jej funkcją jest ochrona witaminy A i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych oraz zmniejszenie ryzyka powstania nowotworów i miażdżycy. Ponadto witamina E jest witaminą młodości i chroni przed bezpłodnością.
Zapotrzebowanie
Normy określające zapotrzebowanie poszczególnych grup ludności na witaminę E są bardzo zróżnicowane, wzrastają z wiekiem i są nieco wyższe dla chłopców i mężczyzn.
| Kobiety | Mężczyźni | |
| Niemowlęta |
4 mg |
|
| Małe dzieci (1-3 lat) |
5 mg |
|
| Dzieci 4-9 lat |
6 mg |
|
| Młodzież |
8 mg |
10 mg |
| Dorośli |
8 mg |
10 mg |
Ilość witaminy E podawana jest w mg i przeliczana jest na równoważniki alfa-tokoferolu.
Niedobór
Witamina E jest magazynowana w organizmie człowieka - w wątrobie, mięśniach, nadnerczach, jądrach, tkance tłuszczowej, gruczołach śluzowych i płytkach krwi. Niedobory tej witaminy zdarzają się rzadko i nie są wynikiem tego, że jest jej za mało w naszej diecie. Występujące niedobory spowodowane są problemami z jej wchłanianiem w przewodzie pokarmowym, zaburzeniami krążenia jelitowo-wątrobowego lub anemią. Objawami świadczącymi o niedoborze witaminy E w organizmie są pogorszenie wzroku, zaburzenia funkcjonowania oraz osłabienie mięśni szkieletowych, rogowacenie się skóry, a także gorsze gojenie się ran. Niemowlęta z niedowagą narażone są dodatkowo na zwiększenie wrażliwości na toksyczne działanie tlenu i zaburzenia rozwoju naczyń krwionośnych w oku, które w skrajnych przypadkach może prowadzić do ślepoty.
Stosowane w stanach niedoborów suplementy witaminy E zazwyczaj łączone są z witaminą A.
Nadmiar
Nadmierne ilości witaminy E w organizmie nie mają toksycznego działania. Mogą jednak spowodować senność, bóle głowy, uczucie zmęczenia, osłabienie mięśni, a także podwójne widzenie lub zaburzenia jelitowe.
Źródła
Witamina E występuje zarówno w produktach roślinnych jak i zwierzęcych, jednak wchłaniana jest jedynie w około 40%. Niezbędne są do tego tłuszcze zawierające w swym składzie wielonienasycone kwasy tłuszczowe oraz składniki mineralne: selen, cynk, żelazo, miedź, a także białko i witaminy A i C.
Najlepsze źródła witaminy E to:
- oleje roślinne,
- produkty zbożowe, szczególnie z pszenicy,
- żółtka jaj,
- orzechy laskowe,
- migdały,
- nasiona słonecznika,
- marchew.
Ogrzewanie w wysokiej temperaturze oraz działanie tlenu przyczynia się do strat witaminy E z produktów spożywczych. Wielokrotne wykorzystywanie oleju do smażenia powoduje całkowitą jej utratę.
Katarzyna Mućka
Marcin Budynek
Doskonały kucharz, manager oraz pomysłodawca. Organizator i juror, a także laureat wielu konkursów ...
Szczypior gotuje
Przemysław Kuśnierek - Szef Kuchni w Restauracji Spichlerz Raszowa.
Kuchnia to jego pasja, lubi w niej ...
Łukasz Fulara
Wielokrotny uczestnik i laureat najbardziej prestiżowych konkursów kulinarnych. Na co dzień szef kuchni w ...