Od niepamiętnych czasów jajka stanowiły nieodzowny element diety. Uważane były bowiem za zdrowe i pożywne, stanowiące "skondensowane źródło" składników odżywczych. Dopiero w latach siedemdziesiątych jajko zostało okryte złą sławą, gdy lekarze zarzucili mu, że jest przyczyną miażdżycy i zawałów. Dzisiaj jajko wraca do łask, ponieważ nie udowodniono bezpośredniego wpływu tego produktu na poziom cholesterolu we krwi. Jego wartość odżywcza jest bezkonkurencyjna!
Białko jaja kurzego uznaje się za wzorcowe, ponieważ zawiera wszystkie aminokwasy egzogenne, czyli takie, których organizm nie umie sam wytworzyć, więc musimy je dostarczać wraz z pożywieniem. Białko potrzebne jest naszemu organizmowi do wzrostu, budowy i prawidłowego funkcjonowania. Reguluje ono procesy przemiany materii i odpowiada za regenerację uszkodzonych tkanek. Białko jaja kurzego służy także za punkt odniesienia przy badaniu wartości innych białek roślinnych i zwierzęcych.
Jaja są również doskonałym źródłem lecytyny, która chroni przed odkładaniem się blaszki miażdżycowej. Lecytyna działa także ochronnie na wątrobę, rozpuszcza cholesterol znajdujący się w żółci, przez co zapobiega powstawaniu kamieni żółciowych. Odgrywa także istotną rolę w funkcjonowaniu układu nerwowego i pracy mózgu, dzięki czemu poprawia pamięć i koncentrację. Preparaty lecytyny można kupić w aptekach za pokaźne sumy, ale po co, skoro wystarczy delektować się jajkiem?
Co więcej, kurze jaja to także skumulowane źródło wielu witamin (witamina A, D, E, B2, B12, choliny) oraz składników mineralnych (żelazo, cynk, fosfor, selen), dzięki którym nasz organizm może prawidłowo funkcjonować oraz rozwijać się. Ponadto jajo zawiera luteinę, która ochrania oko przed promieniowaniem UVA i UVB oraz chroni przed uszkodzeniami drobnych naczyń włosowatych siatkówki oka.
Jak każdy produkt oprócz wielu zalet, jaja mają także wady - odznaczają się one wysoką zawartością cholesterolu. Nie oznacza to jednak, że spożywanie kilku jaj tygodniowo "wpędzi nas od razu do grobu". We wszystkim, również w jedzeniu, należy zachować umiar. Udowodniono, że zawartość cholesterolu we krwi zależy w niewielkim stopniu od spożywanych produktów. Na jego poziom wpływa bowiem: wiek, geny, płeć, masa ciała, aktywność fizyczna oraz choroby współistniejące. Wszystko jest indywidualne. Jedni "objadają się" kilkoma jajkami dziennie i cholesterol w ich krwi jest na prawidłowym poziomie, inni zaś spożywają je od czasu do czasu lub wcale i cierpią na hipercholesterolemię. Musimy pamiętać, że cholesterol jest nam bardzo potrzebny (i nasz organizm również sam go wytwarza) do wielu przemian metabolicznych, produkcji hormonów oraz soli żółciowych.
Zalecenia dotyczące dopuszczalnej ilości jajek zjadanych przez zdrowe osoby w ciągu tygodnia są bardzo zróżnicowane. Niektórzy lekarze są zdania, że 10 jajek tygodniowo nie wpłynie negatywnie na zdrowie, inni dopuszczają spożycie jedynie 2-3 jaj w tygodniu. Wszystko jednak zależy od naszego organizmu.
Młode mamy muszą pamiętać o tym, że jajo kurze ma właściwości silnie alergizujące i może uczulać niektóre dzieci. Dlatego też niemowlęta ze skłonnością do alergii lub mające rodzeństwo cierpiące na alergię nie powinny spożywać jaj przed ukończeniem pierwszego roku życia. Warto jednak wiedzieć, że gotowanie jaj zmniejsza ich działanie uczulające.
Jeśli chodzi o strawność jaj, to są one najłatwiej strawne w postaci gotowanej na miękko. Nie należy jeść żółtek na surowo, ponieważ zawierają związek (awidynę) blokujący przyswajanie biotyny (inaczej witaminy H). Gotowanie jajka powyżej 10 minut powoduje znaczne straty witamin i minerałów oraz doprowadza do reakcji siarki z żelazem, w wyniku czego na żółtku powstaje zielonkawa obwódka.
Nie bójmy się jeść jajek, nie wpłynie to negatywnie na nasze zdrowie, a może dostarczyć nam wielu cennych witamin, aminokwasów oraz minerałów. Nie bójmy się zatem tego pozornie "złowrogiego cholesterolu" i... jedzmy jaja! Ilona Grzegorzewska
Łukasz Fulara
Wielokrotny uczestnik i laureat najbardziej prestiżowych konkursów kulinarnych. Na co dzień szef kuchni w ...
Marcin Budynek
Doskonały kucharz, manager oraz pomysłodawca. Organizator i juror, a także laureat wielu konkursów ...
Szczypior gotuje
Przemysław Kuśnierek - Szef Kuchni w Restauracji Spichlerz Raszowa.
Kuchnia to jego pasja, lubi w niej ...