Pomidory

Pomidory do Europy dotarły dopiero w XV wieku. Początkowo traktowane były jak rośliny trujące. Podejrzewane były również o wywoływanie miłosnego szału.

Historia pomidorów ma swój początek w Ameryce Środkowej i Południowej. Dziko rosnące pomidory były niewielkie, jednak Majowie po odkryciu, że są jadalne, wyhodowali odmiany o większych owocach. Do Europy dotarły dopiero w XV wieku, po odkryciu Ameryki przez Krzysztofa Kolumba. Początkowo pomidory traktowane były jako rośliny trujące. Podejrzewano je również o wywoływanie miłosnego szału. Stąd zrodziła się ich nazwa "jabłko miłości". Szybko jednak doceniono ich właściwości kulinarne i na stałe zagościły na europejskich stołach, stając się głównym składnikiem sosów, sałatek i wielu przetworów. W Polsce są drugim po ziemniakach najczęściej jadanym warzywem.

Pomidor jest rośliną jednoroczną, owocującą w naturalnych warunkach w lecie, ale dostępny jest przez cały rok. Zimą pomidory importowane są do Polski głównie z Hiszpanii. W sezonie letnim to Polska jest jednym z ich największych eksporterów.

Owoce pomidora mogą przybierać różne kształty, w zależności od odmiany. Mimo że pomidor zaliczany jest przez botaników do owoców, to, ze względu na sposób użycia, traktowany jest jak warzywo. Pomidory są dobrym źródłem witaminy C i beta-karotenu, które wykazują działanie antyoksydacyjne (m.in. opóźniają procesy starzenia organizmu) oraz wzmacniają odporność. Charakteryzują się też dużą zawartością soli mineralnych, a przede wszystkim potasu. Bardzo ważnym związkiem, w który bogate są pomidory, jest likopen. Wykazuje on działanie zapobiegające nowotworom (szczególnie nowotworom prostaty i jelita grubego) oraz chorobom układu krążenia.

Odmiany pomidorów

Pomidory malinowe - mają duże owoce o malinowo-czerwonym kolorze, charakteryzują się wyjątkowym smakiem i aromatem. Istnieją odmiany o owocach okrągłych (np. Tomimaru muchoo) oraz wydłużonych (np. Cornabel). Pomidory malinowe są odmianą najbardziej pożądaną przez konsumentów ze względu na swoją mięsistość i właściwości smakowe.

Pomidory koktajlowe - owoce są małe, okrągłe, czerwone, pomarańczowe lub żółte o średnicy ok. 3cm. Są słodkie i soczyste. Najlepiej jadać je na surowo, jako dodatek do sałatek, szaszłyków i koreczków, idealnie nadają się też do dekorowania potraw.

Pomidory "cherry" - są najmniejszą odmianą pomidorów, mają słodko-kwaśny smak. Są tak małe, że mogą być spożywane na raz w całości. Można je dusić, smażyć i gotować.

Pomidory San Marzano - uprawiane są we Włoszech, rosną na glebach wulkanicznych. Są mięsiste, mają wydłużony kształt i intensywny czerwony kolor. Są idealne do produkcji sosów oraz do suszenia i marynowania.

Pomidory typu "bawole serca" - mają duże owoce (200-600g) o sercowatym kształcie i różowo-czerwonym kolorze. Są bardzo mięsiste i słodkie. Idealne do przetworów oraz do suszenia, pyszne są również na surowo.

Pomidory gruntowe - charakteryzują się dużą zawartością soku oraz okrągłym kształtem. Najlepsze są te wyhodowane na polu, te wyhodowane pod folią mają zazwyczaj mało wyrazisty smak i aromat. Najczęściej wykorzystywane są do przygotowywania przetworów.

Pomidory zielone - są to pomidory niedojrzałe. Należy zachować ostrożność przy ich spożywaniu, gdyż zawierają trującą substancję - solaninę, która ulega rozkładowi dopiero podczas dojrzewania lub podczas obróbki termicznej.

Pomidory znajdują szerokie zastosowanie w sztuce kulinarnej. Używa się ich w formie surowej oraz przetworzonej. Przyrządza się z nich sosy, przeciery i zupy (bardzo popularna w Polsce zupa pomidorowa), są też znakomitym dodatkiem do kanapek i sałatek. Produkuje się z nich koncentrat oraz konserwuje je w puszkach. Niektóre odmiany można suszyć. Pomidory można smażyć, dusić, grillować i faszerować.

Jakie pomidory kupować i jak je przechowywać?

Podczas kupowania pomidorów należy przede wszystkim zwrócić uwagę, czy są jędrne i czy nie mają uszkodzeń. Skórka powinna być cienka, o jednolitym kolorze, bez zażółceń, wgnieceń i zgnilizn. Pomidor powinien być aromatyczny, a najintensywniej pachnącą częścią powinna być okolica zielonej szypułki. Jeśli chcemy użyć pomidorów zaraz po kupieniu, powinniśmy wybierać sztuki najbardziej dojrzałe. Jeśli mamy zamiar wykorzystać je trochę później, należy wybrać te o mniej intensywnym kolorze i twardsze. Trzymane w ciepłym miejscu szybko dojrzeją. Pomidory najlepiej jest przechowywać w chłodnym i suchym miejscu. W takich warunkach mogą być przetrzymywane nawet do 2 tygodni.

Czy wiesz, że...

Pomidor jest pierwszym modyfikowanym genetycznie organizmem wprowadzonym do powszechnej sprzedaży. Odmiana Flavr Savr została tak zmodyfikowana, aby była bardziej odporna na złe warunki transportu i dłużej zachowywała świeżość.

Największy pomidor ważył 3,51kg. Został wyhodowany w 1986 roku w Oklahomie przez Gordona Grahama. Najdłuższy krzak pomidora miał 19,8m.

W Hiszpanii co roku w ostatnią środę sierpnia urządzana jest wielka bitwa pomidorowa. Tysiące turystów przybywa do miejscowości Buniol, aby uczestniczyć w walce, w której amunicją są setki tysięcy pomidorów.