Witamina C

Witamina C

Marynarze przestali cierpieć na szkorbut, gdy ich dieta została wzbogacona w kiszoną kapustę.

Witamina C należy do witamin rozpuszczalnych w wodzie. Jej chemiczna nazwa "kwas askorbinowy" wywodzi się z łaciny i oznacza "bez szkorbutu". Odkrycie witaminy C zawdzięczamy badaniom prowadzonym nad szkorbutem. Stwierdzono, że marynarze w trakcie długich rejsów, mimo wystarczających zapasów mięs i kaszy, zapadali na tę chorobę. Byli bardzo osłabieni, znacznie gorzej goiły się im rany, dochodziło u nich do przerostu dziąseł, utraty zębów, krwawień oraz bólów mięśni i stawów. Sytuacja zmieniła się, dopiero wówczas, gdy w jadłospisie marynarzy pojawiła się kiszona kapusta. Stwierdzono, że jest ona bardzo dobrym źródłem witaminy C, której niedobory w codziennej diecie odpowiadają za rozwój szkorbutu.

Funkcje

Powszechnie znaną rolą witaminy C jest zwiększanie odporności organizmu. Jednak podstawową funkcją kwasu askorbinowego jest udział w procesie wytwarzania kolagenu w organizmie. Z niego powstaje tkanka łączna, z której zbudowana jest duża część naszego organizmu. Kolagen jest ważnym składnikiem ścian naczyń krwionośnych, dzięki niemu goją się rany. Witamina C jest też silnym antyoksydantem - chroni organizm przed szkodliwym działaniem wolnych rodników. Dzięki antyoksydacyjnemu działaniu kwasu askorbinowego zmniejsza on ryzyko wystąpienia nowotworów. Witamina C ułatwia wchłanianie niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania organizmu żelaza. Ponadto odgrywa istotną rolę w przemianach aminokwasów w organizmie oraz przy wytwarzaniu niektórych hormonów (głównie tych, które są odpowiedzialne za zwalczanie stresu).

Zapotrzebowanie

Zapotrzebowanie organizmu na witaminę C jest dość wysokie. Zwiększa się wraz z wiekiem, jeszcze wyższe jest dla kobiet w ciąży i karmiących piersią. Ponadto badania wykazują, że osoby palące mają podwyższone zapotrzebowanie na tę witaminę.

Grupa ludności

Zapotrzebowanie dobowe na witaminę C w mg

Niemowlęta 0 - 6 m-cy

40

Niemowlęta 7 - 12 m-cy

50

Małe dzieci 1 - 3 r.ż.

40

Dzieci 4 - 9 r.ż.

50

Kobiety

Mężczyźni

Młodzież 10 - 12 r.ż.

50

50

Młodzież 13 - 18 r.ż.

65

75

Dorośli

75

90

Kobiety w ciąży < 19 r.ż.

80

Kobiety w ciąży > 19 r.ż.

85

Kobiety karmiące < 19 r.ż.

115

Kobiety karmiące > 19 r.ż.

120

Niedobór

Niedobory witaminy C zazwyczaj pojawiają się w okresie zimowo-wiosennym. Objawiają się ogólnym osłabieniem organizmu, szybko pojawiającym się zmęczeniem oraz brakiem apetytu i bólami stawów. Spada odporność i znacznie częściej pojawiają się infekcje, a także niedokrwistość. Długotrwałe, znaczne niedobory prowadzą do rozwoju szkorbutu. Choroba ta objawia się stanem zapalnym dziąseł, zmianami martwiczymi i wypadaniem zębów. Zmniejsza się również elastyczność naczyń krwionośnych, na skórze pojawiają się owrzodzenia, dochodzi do krwawień.

Nadmiar

Kwas askorbinowy nie jest toksyczny dla organizmu. Nadwyżka tej witaminy w organizmie jest wydalana wraz z moczem. W niektórych przypadkach zbyt duże jej spożycie może spowodować podrażnienie żołądka, biegunkę lub wymioty, zwiększa się także ryzyko powstania kamieni nerkowych. Na skutki nadmiaru witaminy C szczególnie narażone są osoby z chorobami nerek.

Źródła

Podstawowym źródłem witaminy C są produkty roślinne. Najwięcej zawierają jej owoce dzikiej róży, owoce jagodowe i cytrusowe. Znaczne jej ilości znajdują się także w natce pietruszki, czerwonej papryce, warzywach kapustnych (szczególnie w kwaszonej kapuście), truskawkach, pomidorach i chrzanie. W diecie przeciętnego Polaka większość witaminy C pochodzi z ziemniaków, które zawierają jej wprawdzie niewiele, jednak jemy je bardzo często i w dużych ilościach.

Witamina C jest bardzo nietrwała. Wysoka temperatura, promieniowanie słoneczne oraz dostęp tlenu szybko ją niszczą. Jest natomiast odporna na zamrażanie. Podczas niewłaściwego przechowywania i obróbki produktów zawierających witaminę C dochodzi do bardzo dużych jej strat, nawet do 80%.

Komentarze (0) Komentujesz jako Gość. Zaloguj się lub Załóż konto
Zaloguj
Twój komentarz
Encyklopedia żywności

Przepisy kulinarne:

Quiche z boczkiem i brokułami
Quiche z boczkiem i brokułami
Mąkę przesiewamy na stolnicę, dodajemy żółtko i maso. na początku siekamy masło ...
Pierś kurczaka z szyjkami rakowymi i kurkami
Pierś kurczaka z szyjkami rakowymi i kurkami
Pierś kurczaka marynujemy w oliwie, czosnku, tymianku, papryce słodkiej i doprawiamy solą ...
Perliczka z mięsem małż z torcikiem mango i serca palmy dżemowej
Perliczka z mięsem małż z torcikiem mango i serca palmy dżemowej
Mięso małż przesmażamy z czosnkiem i selerem naciowym. Dodajemy białe wino i doprawiamy ...
Pieczona kaczka na jabłkach z modrą kapustą i szagówkami.
Pieczona kaczka na jabłkach z modrą kapustą i szagówkami.
Rozgrzewamy piekarnik 130°C. Pierś z kaczki oraz pałkę nacieramy przyprawami i podlewamy ...
Najnowsze artykuły:
Orkisz Orkisz w ostatnich czasach staje się coraz bardziej popularny. Najczęściej można go kupić w sklepach ekologicznych, ale czy wiemy czym jest?
Rodzaje miodów Miody królują w naszej kuchni od zarania dziejów, ale czy wiemy, jakie działanie wykazują poszczególne ich rodzaje?
Kabanosy - na upał i na wycieczkę Kabanosy świetnie sprawdzają się w trakcie wszelkich podróży, zarówno pieszych, jak i różnymi środkami transportu. Nie psują się zbyt szybko, a na dodatek świetnie smak
Ostatnio komentowane:
Ja robiłem łososia w obtoczce maślanej i smakował wyśmienicie. Do tego młode ziemniaczki. ...
Gemo Restaurant ~ Gość
Restauracja GEMO zaprasza codziennie od godz.12. Zapraszamy w Noc Muzeów, z 19/20 maja, która ...
uwielbiam ryby, w papierze robiłam już pstrąga i łososia, teraz czas na dorsze, muszę tylko ...
Wygląda świetnie, papier kupiłam jakiś czas temu, teraz szukam kolejnych przepisów, kurczak ...
Blogi kulinarne:
a-cook-oo a-cook-oo a-cook-oo - daj się zaskoczyć
Łukasz Fulara Łukasz Fulara Wielokrotny uczestnik i laureat najbardziej prestiżowych konkursów kulinarnych. Na co dzień szef kuchni w ...
Marcin Budynek Marcin Budynek Doskonały kucharz, manager oraz pomysłodawca. Organizator i juror, a także laureat wielu konkursów ...
Współpraca | Regulamin | Kontakt
Copyright © Avigail Holdings Sp. z o.o. 2009 - 2012
T:1.845