Czosnek

Czosnek dotarł do Europy z Azji - Chiny są potentatem w jego hodowli. W Polsce możemy spotkać odmiany rosnące dziko, które są jadalne.

Czosnek znany jest od tysięcy lat. Robotnicy budujący piramidy w Egipcie jedli czosnek, aby zyskać siłę i wytrzymałość. Wykorzystywany był jako środek zapobiegający chorobom. Według jednej z francuskich legend, podczas epidemii dżumy ocalało tylko kilku złodziejaszków, którzy najedli się czosnku. Czosnek dotarł do Europy z Azji. W Polsce możemy spotkać odmiany rosnące dziko, które są jadalne. Wielkość uprawy czosnku w naszym kraju nie jest dokładnie znana. Wiadomo jednak, że jest nieduża. Światowym potentatem w hodowli czosnku są Chiny.

Częścią jadalną czosnku jest cebula, która nazywana jest główką. Główka składa się z kilku pojedynczych cebulek - ząbków, które ułożone są w pierścień. Każdy otoczony jest cienką powłoką. Główka ma średnicę 5-7cm, a pojedynczy ząbek ok. 2cm. Czosnek ma biało-żółty kolor.

Odmiany czosnku możemy podzielić ze względu na okres zbioru.
Odmiany wczesne - są zbierane latem, np. Harnaś (ma bardzo dużą główkę z dużą liczbą ząbków).
Odmiany średnio wczesne - są zbierane późnym latem, np. Cyryl (ma małą główkę z dużą liczbą ząbków).
Odmiany późne - są zbierane jesienią, np. Mega (ma dużą główkę z małą liczbą ząbków).

Od tysiącleci znane jest człowiekowi prozdrowotne działanie czosnku. Dzięki substancji o nazwie allina, czosnek ma działanie przeciwwirusowe i bakteriobójcze. Nazywany jest "naturalnym antybiotykiem". Czosnek jest bogaty w składniki mineralne: potas, wapń, magnez i żelazo. Duża zawartość selenu i manganu powoduje, że czosnek ma działanie przeciwnowotworowe.

Czosnek jest wykorzystywany głównie jako przyprawa. Doceniany jest jego charakterystyczny, intensywny smak i zapach. Dodawany jest do sosów, mięs, marynat, dipów.

Może być używany w formie świeżej, marynowanej oraz suszonej i zmielonej. Świeżymi ząbkami możemy nacierać mięsa przed grillowaniem, aby nadać im charakterystyczny smak i aromat. Warzywo to jest niezbędnym dodatkiem do kiszenia ogórków. Czosnek jest bardzo popularny w niektórych kuchniach świata, przede wszystkim greckiej i arabskiej.

Ząbki świeżego czosnku powinny być jędrne, twarde, grube i o jednolitej barwie. Osłonka, która je otacza, nie powinna być pomarszczona. Czosnek należy przechowywać w chłodnym (ok. 2 stopnie Celsjusza) i w suchym miejscu.

Czy wiesz, że...

Kwiaty czosnku używane są jako ozdoba do bukietów.

Aby zniwelować intensywność czosnkowego oddechu należy żuć natkę pietruszki, plasterek cytryny ze skórką lub anyżek. Dobrym sposobem jest też przegryzienie ziarenka palonej kawy lub zjedzenie jabłka.

Arabowie jedzą czosnek, aby nie odczuwać pragnienia w trakcie pobytu na pustyni.

Hiszpańscy matadorzy wierzą, że zjedzenie czosnku pozwala powalić byka podczas corridy.

Według ludowych podań czosnek jest rośliną, która chroni przed wampirami.