Odmian roślin strączkowych jest mnóstwo - kilkanaście rodzajów fasoli, groszek, cieciorka, soczewica, bób czy soja. Są źródłem białka roślinnego, skrobi, witamin z grupy B, licznych składników mineralnych jak: wapń, fosfor, potas, żelazo i magnez. Ze względu na ich powolne trawienie, pozostawiają uczucie sytości, a więc ułatwiają odchudzanie i dają mnóstwo energii. Mają również korzystne działanie w profilaktyce i leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego, schorzeń związanych z problemami trawiennymi czy przy dolegliwościach dróg żółciowych, cukrzycy i otyłości.
Dzięki całej gamie smaków roślin strączkowych, można je stosować zarówno do przygotowywania zup, przecierów, sałatek, dań z puree i kotletów. Doskonale komponują się z mięsem białym i czerwonym, rybami oraz warzywami. Można je gotować, piec, dusić, smażyć, suszyć oraz marynować. Mają ogromne znaczenie w żywieniu dorosłych jak i małych dzieci. Kiedy nie ma świeżych warzyw, możemy je zastąpić mrożonymi, jednak zawierają one mniej wartościowych składników.
Aby móc cieszyć się doskonałym smakiem i aromatem roślin strączkowych, należy stosować się do kilku podstawowych zasad:
Przechowywanie:
umieszczone w szczelnych pojemnikach, suszone nasiona można przechowywać przez wiele miesięcy, pojemniki powinny być umieszczone w chłodnym i ciemnym miejscu,
ugotowane nasiona można przechowywać również w lodówce, w szczelnie przykrytym naczyniu nawet przez kilka dni.
Moczenie:
przed obróbką cieplną zaleca się moczenie roślin, dzięki czemu znacznie skróci się czas dalszej obróbki,
podczas moczenia nasion w wodzie, należy pamiętać, aby gotować je w tej samej wodzie, w której się moczyły, gdyż woda częściowo wchłania substancje mineralne,
czas moczenia nasion, w dużym stopniu zależny jest od odmiany, przy czym nasiona nie powinny moczyć się dłużej niż 12h, gdyż zaczynają się procesy fermentacyjne.
| NAZWA | CZAS MOCZENIA | CZAS GOTOWANIA |
| BÓB | 8-12 godzin | 2 godziny |
| CIECIERZYCA | 8-12 godzin | 1 - 1,5 godziny |
| FASOLA ADZUKI | 8-12 godzin | 45 minut |
| FASOLA BIAŁA | 8-12 godzin | 1 - 1,5 godziny |
| FASOLA CZERWONA | 8-12 godzin | 1,5 godziny, przy czym pierwsze 15 minut gotowania powinno przebiegać w bardzo wysokiej temperaturze |
| FASOLA CZARNA | 8-12 godzin | |
| FASOLA FLAGOLET | 8-12 godzin | 45 - 60 minut |
| FASOLA MUNG | 8-12 godzin | 30- 45 minut |
| FASOLA OCZKO | 8-12 godzin | 1 godzina |
| FASOLA PERŁOWA | 8-12 godzin | 50 - 60 minut |
| FASOLA PSTRA | 8-12 godzin | 1,5 godziny |
| GROCH | 8-12 godzin | 1 godzina |
| SOCZEWICA | 8-12 godzin | 30 minut |
| SOJA | 8-12 godzin | 4 godziny, w tym pierwsza godzina powinna przebiegać w bardzo wysokiej temperaturze |
Niezależnie od rodzaju roślin, dwunastogodzinne moczenie w temperaturze pokojowej powoduje obniżenie zawartości cukrów rozpuszczalnych o około 11%. W celu uniknięcia tak dużych strat, można moczyć nasiona na gorąco - zalane wrzątkiem i pozostawione w temperaturze pokojowej na 2-3 godziny. Dodatkową zaletą, tego sposobu jest wzrost bezpieczeństwa przed drobnoustrojami.
Gotowanie:
suche nasiona strączkowe należy gotować w tej samej wodzie, w której się moczyły, za wyjątkiem soi, którą należy zalać świeżą i zimną wodą,
w czasie procesu gotowania nasiona miękną, dlatego pod koniec należy całość posolić, co zwiększy stężenie roztworu i ujędrni.
Doprawianie:
nasiona roślin strączkowych należy solić pod koniec gotowania, najlepiej tuż po ugotowaniu, jeżeli będą posolone wcześniej, wydłuży się ich czas gotowania, a łupiny mogą być twarde,
kwaśne dodatki, takie jak np. pomidory, przedłużają czas gotowania, dlatego dodaje się je wtedy, gdy nasiona są już prawie miękkie,
przyprawy ułatwiające trawienie i dobrze komponujące się z warzywami strączkowymi to: bazylia, czosnek, estragon, kolendra, liść laurowy, lubczyk, majeranek, mięta, szałwia, tymianek.
Rośliny strączkowe są zdrowe, lekkostrawne i powinny być uwzględniane w naszym jadłospisie każdego dnia. Odpowiednie ich przygotowanie pozwala uzyskać produkt zdrowszy, jednak tak, jak we wszystkim, również w spożyciu nasion roślin strączkowych należy zachować umiar.
Szczypior gotuje
Przemysław Kuśnierek - Szef Kuchni w Restauracji Spichlerz Raszowa.
Kuchnia to jego pasja, lubi w niej ...
Łukasz Fulara
Wielokrotny uczestnik i laureat najbardziej prestiżowych konkursów kulinarnych. Na co dzień szef kuchni w ...