Anemia w ciąży

Niewielkie niedobory żelaza nie stanowią zagrożenia dla życia i zdrowia kobiety i jej dziecka.

Anemia często dotyka kobiet w ciąży. Z reguły jest to zjawisko fizjologiczne. Wynika ona ze wzrostu ilości krwi, przy znacznie wolniejszym wzroście ilości elementów morfotycznych. Najczęstszą postacią anemii w ciąży jest niedokrwistość z niedoboru żelaza. Codzienna dieta powinna w tym okresie dostarczać aż 27mg tego pierwiastka.

Żelazo jest składnikiem hemoglobiny - białka przenoszącego tlen z krwi do wszystkich komórek ciała, w tym także do rozwijającego się płodu.

Objawami niedoboru żelaza są:

-        bladość

-        kołatnie serca

-        duszność

-        bóle głowy

-        senność

-        problemy z koncentracją

-        drażliwość i zmęczenie

Z występowaniem niedokrwistości wiąże się też pica, czyli spaczone łaknienie. Jeżeli ciężarna odczuwa ochotę na lód, papier lub glinę, w jej organizmie może brakować żelaza. W celu zdiagnozowania niedokrwistości lekarz zleca wykonanie badania krwi, w którym sprawdzany jest między innymi poziom hemoglobiny, ferrytyny, żelaza, hematokryt (stosunek objętości krwinek czerwonych do objętości krwi). O anemii świadczy stężenie hemoglobiny poniżej 10,5 -11g/dl i ferrytyny poniżej 12-150?g/ml.

Niewielkie niedobory żelaza nie stanowią zagrożenia dla życia i zdrowia kobiety i jej dziecka. Jednakże utrzymujące się znaczne niedobory prowadzić mogą do niedotlenienia macicy, poronienia, przedwczesnego porodu oraz osłabienia akcji porodowej. Niedokrwistość może doprowadzić również do wad rozwojowych płodu.

Aby zapobiegać anemii należy stosować dobrze zbilansowaną i bogata w żelazo dietę. Dobrym źródłem żelaza są zarówno produkty zwierzęce jak i niektóre roślinne. Lepiej wchłaniane jest żelazo hemowe, występujące w produktach zwierzęcych, takich jak: mięso czerwone i przetwory mięsne, podroby, ryby i drób. Pamiętaj o tym, że wątróbka będąca świetnym źródłem żelaza jest równocześnie bogata w witaminę A, która może stanowić niebezpieczeństwo dla dziecka. Żelazo pochodzące z roślin to żelazo niehemowe. Jest ono trudniej przyswajane ze względu na wyższy stopień utlenienia od hemowego. Jego najlepsze źródła to zielone warzywa (sałata, kapusta), rośliny strączkowe (fasola, groszek) i przetwory zbożowe pełnoziarniste.

Niektóre produkty spożywcze dostępne na rynku są wzbogacane w żelazo. Wśród nich na półkach sklepowych znajdziesz płatki śniadaniowe. Warto sprawdzić, które z nich są najlepszym źródłem tego pierwiastka.

W zapobieganiu anemii ważną rolę odgrywa również kwas foliowy. Bogate w niego są zielone warzywa, rośliny strączkowe i przetwory z pełnego ziarna.

Czynnikiem poprawiającym wchłanianie żelaza jest witamina C. Dlatego produkty bogate w te dwa składniki powinno się jadać "w parze". Do produktów, które warto jadać z mięsami i warzywami zielonymi należą: natka pietruszki, warzywa kapustne, czarne porzeczki, grejpfruty czy pomarańcze. Równocześnie istnieją substancje, które mogą utrudniać przyswajanie żelaza. Wchłanianie żelaza ograniczają taniny występujące w herbacie, stąd sałatki z zielnych warzyw lub potraw z mięsa nie należy nią popijać. Podobne działanie wykazuje wapń. Powszechnie za dobre źródło żelaza uważa się szpinak. Jednak w rzeczywistości nie zawiera dużo żelaza, a w dodatku jest ono gorzej przyswajalne - niehemowe. Szpinak zawiera kwas szczawiowy - substancję utrudniającą przyswajanie żelaza.

W drugim i trzecim trymestrze ciąży trudno jest zapobiec anemii nawet stosując zbilansowaną dietę, dlatego od czwartego miesiąca zaleca się profilaktyczne przyjmowanie preparatu żelaza (30mg dziennie). W leczeniu niedokrwistości stosuje się większe dawki tego pierwiastka, sięgające do 36mg/d. W przypadku stosowania preparatów zawierających więcej niż 36mg żelaza zwykle lekarz zaleca dodatkowe przyjmowanie 15?g cynku i 2mg miedzi. Długotrwałe stosowanie preparatów żelaza może być przyczyną powstania dolegliwości tj. zaparć, nudności, wymiotów. Nieprawidłowa, długotrwała suplementacja preparatami żelaza stanowi ryzyko wystąpienia nietolerancji glukozy, nadciśnienia tętniczego lub przedwczesnego porodu.

Zanim jednak zdecydujemy się na suplementację warto spróbować zastosować odpowiednio zbilansowaną dietę i pamiętać o wszystkich wskazówkach, dzięki którym możemy poprawić jego wchłanianie. MK