Sałata

Ma różnorodne kształty, kolory i smaki. To coś więcej niż tylko dekoracja talerza. Sałaty stanowią doskonałą bazę do przyrządzenia zdrowego i smacznego posiłku.

Sałata to roślina jednoroczna, prawidłowo rozwijająca się w tylko w niewysokiej temperaturze, na ciemnych i żyznych glebach oraz przy odpowiednim nawodnieniu terenu. Należy do warzyw bardzo nietrwałych, dlatego należy zbierać ją rano lub wieczorem, najlepiej w dni pochmurne. Wiele odmian uprawianych jest na polach, w ogródkach przydomowych lub działkach.

Kupując sałatę na targu lub w sklepie, trzeba wybierać tylko świeże główki, o intensywnym zabarwieniu, jędrnych i niepożółkłych liściach. Główki sałaty transportujemy starannie zapakowane w oddzielnej siatce, aby nie pogniotły się i nie połamały w trakcie podróży. W domu należy ją dokładnie umyć, oddzielić części niejadalne, a następnie odsączyć z nadmiaru wody, najlepiej w wirówce do sałaty. Jeżeli nie będziemy jej od razu wykorzystywać, należy wówczas włożyć ją do foliowej torebki i schować do pojemnika na warzywa w lodówce lub przechowywać w pomieszczeniach ciemnych, chłodnych i wilgotnych, co przedłuża jej świeżość.

Do najpopularniejszych sałat należą:

Sałata masłowa - powszechnie uprawiana; w smaku neutralna; ma duże, zielone i soczyste liście; dostępna przez cały rok; najczęściej uprawiana w szklarniach;

Sałata krucha - jest jedną z najpopularniejszych na świecie sałat; ma duże główki o kruchych, sztywnych, grubych i bardzo soczystych liściach; dostępna od późnej wiosny do wczesnej jesieni;

Sałata rzymska - ma kruche i wydłużone listki o widocznych nerwach; tworzy zwarte, podłużne główki; w smaku jest słodsza i delikatniejsza od sałaty masłowej; ma bardzo kruche, sztywne, intensywnie zielone liście o delikatnym i przyjemnym smaku; tworzy luźne i wyraźnie wydłużone główki;

Sałata lodowa - krucha sałata o jasnozielonych liściach tworzących zwartą główkę; ma łagodny smak i jest chrupiąca; jako jedyną z sałat kroi się ją nożem w paski a nie rwie palcami,

Sałata karbowana - ma karbowane zielone liście o charakterystycznym bordowym zabarwieniu; jest delikatna w smaku, lekko orzechowa;

Rukola - liście tej sałaty przypominają wyglądem liście mlecza; w smaku jest ostra i pikantna; ma silny, aromatyczny, orzechowo-pieprzowy zapach;

Endywia - ma dość grube, karbowane i mięsiste liście, które związuje się gdy podrosną, aby środek sałaty pozostał biały, a tylko zewnętrzne listki zabarwiły się na zielono; ma pikantny, lekko gorzkawy smak; liście podłużne i postrzępione na końcach;

Radicchio - sałata o bordowych listkach z białym nerwem; jest lekko gorzka i chrupiąca; liście są grube i elastyczne;

Roszponka - ma najmniejsze listki ze wszystkich sałat, drobno zaokrąglone; jest bardzo aromatyczna o jasno lub ciemnozielonych liściach; w smaku lekko orzechowa.

Jak obchodzić się z sałatą:

1. Sałaty NIE NALEŻY KROIĆ NOŻEM, ani przyrządzając sałatkę, ani na talerzu w trakcie jedzenia. Liście sałaty rwie się palcami, a na talerzu nabija na widelec. Wyjątkiem jest sałata lodowa i cykoria, którą można kroić delikatnie nożem.
2. Sałata na sałatkę powinna być porwana na drobne kawałki, by nikt nie musiał składać jej sztućcami podczas konsumpcji, jest wtedy wygodniejsza w jedzeniu.
3. Sałata, która stanowi element dekoracji, ułożona pod mięso czy sery, nie powinna być wyjadana z talerza.
4. Przed przystąpieniem do przyrządzania powinna być dokładnie umyta pod bieżącą wodą, a następnie odsączona lub osuszona w wirówce.
5. Jeśli sałata przywiędnie, należy zanurzyć ją razem z np: kilkoma surowymi ziemniakami w zimnej wodzie, będzie na nowo jędrna i chrupiąca.

Sałata to samo zdrowie, dlatego warto jeść świeże, młode listki, a szczególnie latem, gdy sezon w pełni. Są podstawą niskokalorycznych diet i kuracji odchudzających. Posiadają znikome ilości kalorii, około 14 kcal/100g produktu. Ponadto dużo cennych składników odżywczych, jak: żelazo, wapń, magnez i potas, a także witaminy: A, E, D, C i kwas foliowy - bardzo ważny przede wszystkim dla kobiet w ciąży.

Sałata to bardzo "towarzyska" roślina, doskonale komponuje się z innymi warzywami, roślinami strączkowymi, zbożami, orzechami czy mięsami i produktami mlecznymi. Nie wymaga wielu przypraw, ale zwykłe dodajemy do niej soli, pieprzu, oliwy, majonezu lub innego sosu. Stosujemy ją do przyrządzania dań głównych, sałatek, kanapek, przystawek oraz garnirowania wielu potraw.

Czy wiesz, że...

Zbyt długie moczenie sałaty w wodzie powoduje wypłukiwanie składników odżywczych.

Najmniej szkodliwych substancji zawierają sałaty z upraw ekologicznych i gruntowych.

Sałata typu radicchio po pokrojeniu jej nożem staje się bardzo gorzka i prawie nie nadaje się do zjedzenia.