Zgaga - nigdy więcej!

Któż z nas przynajmniej raz w życiu nie czuł zgagi - czyli uczucia pieczenia w przełyku czy też nie skarżył się na nadkwaśność? Te dobrze znane nam objawy są informacją o chorobie refluksowej przełyku - GERD.

Choroba refluksowa to schorzenie spowodowane cofaniem się soku żołądkowego, zawierającego kwas oraz enzymy trawienne, z żołądka i zaleganiem w przełyku. Oprócz zgagi i nadkwaśności do objawów dołącza się pieczenie i ból zamostkowy. Często ból ten promieniuje do szyi. W trakcie jego trwania osoba chora ma wrażenie, że boli ją serce. GERD towarzyszą również ból w nadbrzuszu, kwaśne odbijania oraz dyskomfort. Niespecyficznymi objawami są również częste zapalenia przełyku i krtani, kaszel oraz chrypka. Najczęściej dolegliwości nasilają się po posiłku, szczególnie w pozycji leżącej.

W miejscu połączenia przełyku z żołądkiem znajduje się zwieracz dolny przełyku, czyli mięsień, który u człowieka zdrowego rozluźnia się w czasie przechodzenia pokarmu do żołądka, a następnie kurczy się zapobiegając cofaniu się treści pokarmowej. U osoby chorej na GERD mięsień ten nie kurczy się prawidłowo i przepuszcza z powrotem kwaśną treść żołądka do przełyku. Wówczas następuje podrażnienie i uszkodzenie błony śluzowej przełyku, co prowadzi do powstawania szeregu objawów i powikłań z nimi związanych.

Nieleczona choroba refluksowa może prowadzić do zwężenia przełyku, spowodowanego przewlekłym stanem zapalnym, owrzodzenia przełyku i krwawień oraz stanów przednowotworowych (tzw. przełyk Barretta). Leczenie tej choroby polega przede wszystkim na wyeliminowaniu cofania się treści z żołądka do przełyku, wyleczeniu stanu zapalnego przełyku i objawów z nim związanych oraz zapobieganiu powikłaniom. Stosuje się w tym celu leczenie niefarmakologiczne, polegające na zmianie stylu życia i sposobu żywienia oraz leczenie farmakologiczne ustalone przez lekarza.

Zmiana stylu życia

Przede wszystkim osoba cierpiąca na chorobę refluksową przełyku konieczne powinna unormować swoją masę ciała, gdyż otyłość wpływa na pogorszenie przebiegu choroby. Unikać należy pozycji leżącej do 2-3 godzin po spożyciu posiłku. Osoba cierpiąca na refluks powinna spać z lekko uniesionym wezgłowiem, głowa powinna leżeć na dużej poduszce, co zapobiegnie cofaniu się treści pokarmowej. Palenie tytoniu trzeba bezwzględnie wyeliminować, ponieważ tytoń obniża napięcie zwieracza przełyku. Nie wskazane jest również noszenie obcisłej bielizny i ubrań oraz wykonywanie pracy w zgięciu, gdyż powoduje to wzrost ciśnienia śródbrzusznego i nasilenie objawów. Przede wszystkim chorzy powinni jednak unikać stresu. Wskazana jest umiarkowana aktywność fizyczna. Najlepszym wyborem są spacery. Pamiętaj jednak aby nie wykonywać ćwiczeń związanych z koniecznością wykonywania skłonów tj.: brzuszki, skłony.

Dieta w chorobie refluksowej

W okresie nasilenia objawów zaleca się spożywanie 5-6 małych posiłków dziennie, najlepiej rozdrobnionych. Każdy kęs należy dokładnie żuć. Ostatni, lekki posiłek można jeść nie później niż 2-3 godziny przed snem. Stosuje się dietę lekkostrawną z ograniczeniem pokarmów, które pobudzają wydzielanie soku żołądkowego.

Najlepiej wyeliminować takie produkty, jak:

- kawa, mocna herbata, alkohol (głównie białe wino), mięta, napoje gazowane (powodują odbijania, przez co zwiększają ryzyko cofania się treści pokarmowej)

- soki: pomarańczowy, cytrynowy, grejpfrutowy, pomidorowy

- tłuste oraz smażone pokarmy (np. wieprzowina, gęś, kaczka, golonka, żeberka), tłuste wędliny (np. baleron, salami, tłuste kiełbasy, salceson)

- produkty typu Fast-food

- tłusty nabiał - sery żółte, topione, pleśniowe

- produkty kwaśne, wywołujące zgagę - owoce cytrusowe, ostre przyprawy (pieprz, chilli, curry, ocet)

- czekolada, ciasteczka z czekoladą, cukierki czekoladowe, batoniki, ciasta lub torty czekoladowe

- warzywa cebulowe i kapustne

Zalecane są takie produkty, jak:

- chude gatunki mięs (cielęcina, schab, królik), drób (kurczaki, indyki) i wędliny (chude szynki wieprzowe i drobiowe, polędwica)

- mleko, jogurty, kefiry, maślanki z obniżoną zawartością tłuszczu

- delikatne warzywa i owoce, najlepiej w formie rozdrobnionej lub gotowanej czy w formie surówek (np. marchew, pomidory, kalafior, szpinak, banany, brzoskwinie, morele, arbuzy itp.)

- świeże przyprawy tj.: bazylia, oregano, czosnek, koper włoski, estragon, rozmaryn, szałwia czy koperek

- z ciast drożdżowe lub biszkoptowe bez kremów

- niegazowana woda mineralna, napary ziołowe z melisy i rumianku

Stosowanie się do zaleceń lekarza, zmiana stylu życia i stosowanie odpowiedniej diety może zmniejszyć lub nawet doprowadzić do całkowitego ustąpienia objawów. Ponadto zmniejsza ryzyko powikłań oraz poprawia komfort życia. Ilona Grzegorzewska