Gotowanie jest jednym z najpopularniejszych i najprostszych sposobów przygotowywania potraw, znanym na całym świecie. Chyba nie ma osoby, która nie jadła dań gotowanych. Wybrane produkty, po wcześniejszym przygotowaniu, np. obraniu, umyciu, pokrojeniu, wkładane są do wody i gotowane do miękkości lub gotowane na parze. Ta metoda obróbki cieplnej doskonale nadaje się do przygotowywania potraw z warzyw, makaronów, kasz, ryżu, mięsa, drobiu i ryb, a także wielu produktów mącznych, takich jak pierogi czy kluski. Ponadto, bez gotowania nie byłoby smacznych i pożywnych zup.
Podczas gotowania, zawarta w produktach skrobia rozkleja się, sprawiając, że przygotowane danie jest łatwiej strawne, natomiast białka ścinają się. Sam proces, w porównaniu do innych metod obróbki cieplnej, odbywa się w dość niskiej temperaturze, gdyż zazwyczaj nie przekracza ona 100°C, natomiast podczas gotowania na parze wynosi od 100 do 125°C.
Tradycyjny sposób opiera się na zanurzeniu przygotowywanych produktów w wodzie i gotowanie ich. Zastosowanie wrzącej wody skraca czas obróbki potrawy, a co ważniejsze, zmniejsza straty witamin, ponieważ wiele z nich jest bardzo wrażliwych na działanie wysokiej temperatury, np. witamina C. Ponadto trzeba dobrać ilość potrzebnego do gotowania płynu do rodzaju potrawy. Duża ilość wody umożliwia napęcznienie produktu, natomiast użycie niewielkiej jej ilości pozwala na ugotowanie dań "na sypko", np. kasz. Istotny jest również czas gotowania. Im jest on dłuższy, tym dochodzi do większych strat witamin i składników mineralnych - większa ich ilość przedostaje się do wody. Jest to wykorzystywane podczas gotowania zup i wywarów, natomiast staje się niekorzystne w przypadku warzyw przeznaczonych na jarzynki.
Straty witamin i składników mineralnych są znacznie mniejsze podczas gotowania na parze, czyli bez zanurzania przyrządzanych produktów w wodzie. Cenne dla zdrowia składniki nie są wypłukiwane i pozostają we wnętrzu dania, ponadto potrawy zachowują swoją pierwotną barwę. Do gotowania na parze wykorzystuje się specjalne urządzenia, można także zastosować koszyczki lub perforowane wkładki umieszczane w garnku o grubym dnie, z niewielką ilością wody. Ta metoda gotowania jest szczególnie polecana do przygotowywania dań z delikatnych warzyw, ryb czy mięs. Może być także stosowana do odgrzewania potraw wcześniej ugotowanych w tradycyjny sposób, np. pierogów.
Łukasz Fulara
Wielokrotny uczestnik i laureat najbardziej prestiżowych konkursów kulinarnych. Na co dzień szef kuchni w ...
Marcin Budynek
Doskonały kucharz, manager oraz pomysłodawca. Organizator i juror, a także laureat wielu konkursów ...