Fluor - na piękny uśmiech

Zarówno jego niedobór, jak i nadmiar niekorzystnie odbijają się na naszym zdrowiu.

W organizmie człowieka większość fluoru, aż około 96%, znajduje się w kościach, w tym w zębach. I właśnie podstawową jego funkcją jest zapobieganie próchnicy zębów oraz wzmacnianie kości.

Przeczytaj również: Fosfor

Podobnie jak miedź, fluor potrzebny jest nam w niewielkich ilościach. Jednak jego niedobór, a także nadmiar niekorzystnie odbija się na naszym zdrowiu.

Fluor po wchłonięciu przedostaje się do krwi, z czego połowa dostarczana jest zębom i kościom, a reszta wydalana z organizmu przez nerki, razem z moczem.

Funkcje

Fluor jest składnikiem kości i zębów, wraz z wapniem odpowiada za prawidłowy ich rozwój, kondycję oraz odporność szkliwa zębowego. Przeciwdziała rozwojowi próchnicy, ponieważ hamuje namnażanie się bakterii w osadzie nazębnym. Najprawdopodobniej fluor odgrywa dla kości rolę czynnika wzrostu. Ponadto sprzyja wchłanianiu żelaza, co jest szczególnie ważne w okresie ciąży.

Zapotrzebowanie

Zapotrzebowanie na fluor jest ściśle uzależnione od wieku. Zarówno niedobory, jak nadmiar tego składnika mineralnego w codziennej diecie jest niewskazany, dlatego warto wiedzieć ile powinniśmy go spożywać.

Grupa ludności	Zapotrzebowanie dobowe na fluor
Niemowlęta 0 - 6 m-cy	0,01mg
Niemowlęta 7 - 12 m-cy	0,5mg
Małe dzieci 1 - 3 lata	0,7mg
Dzieci 4 - 6 lat	1mg
Dzieci starsze 7 - 9 lat	1,2mg
Młodzież 10 - 12 lat	2mg
Młodzież 13 - 18 lat	3mg
Dorośli	Kobiety oraz kobiety w ciąży i karmiące	Mężczyźni
	3mg	4mg

Niedobór

Zbyt mała ilość fluoru w diecie, a także w pastach do mycia zębów prowadzi do rozwoju próchnicy, a także do osteoporozy. Kości mogą się odwapnić.

Nadmiar

Nadmierne ilość fluoru i fluorków w organizmie również nie są korzystne. Mogą spowodować, że zęby staną się cętkowane, przebarwione i kruche, słabsze będą także kości. Stan ten nazywany jest fluorozą. Długotrwały nadmiar prowadzi też do osteoporozy albo przewapnienia kości. Ponadto może spowodować, że witaminy będą znacznie gorzej przyswajane przez organizm, ponieważ fluor w dużych ilościach może niwelować działanie odpowiedzialnych za to enzymów.

Warto także zwrócić uwagę na to, czy woda, z której korzystamy na co dzień jest fluoryzowana. Jeśli tak, trzeba wybierać pasty do zębów z mniejszą zawartością tego składnika mineralnego.

Długotrwałe duże dawki fluoru, zawierające się w przedziale 20-80mg na dobę, mogą doprowadzić do zatrucia organizmu.

Źródła

Podstawowym źródłem fluoru jest woda pitna. Aż 2/3 fluoru w naszym organizmie pochodzi z wody, z niej też najlepiej się wchłania - w około 80-100%. Największe jego ilości znajdują się wodzie twardej, czasami dodatkowo się ją fluoryzuje. Stężenie tego pierwiastka w wodzie, wg wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), nie powinno przekraczać 1mg na 1 litr. Ponadto fluor jest składnikiem większości past do zębów, a także wielu preparatów farmaceutycznych.

W produktach spożywczych są niewielkie ilości tego składnika mineralnego. Spośród nich najwięcej fluoru zawierają:

- ryby morskie

- owoce morza

- herbata

W mniejszych ilościach fluor występuje w serach podpuszczkowych, mięsie, soi, mleku i warzywach.

Pomimo, że tylko 1/3 fluoru w organizmie pochodzi z diety, warto dbać o to, by dobrze się wchłaniał. Korzystnie wpływa na to obecność w pożywieniu kwasów tłuszczowych, dzięki temu możemy wykorzystać od 50 nawet do 80% fluoru z żywności.

Katarzyna Mućka