Producenci oferują różne rodzaje kaw, ale większość z nich jest mieszanką dwóch gatunków ziaren. Najbardziej cenionym jest Arabika, która zajmuje 70% pól światowych plantacji. Ma ona łagodny smak, małą ilość kofeiny i szkodliwych dla zdrowia substancji. Sadzi się ją zwykle na wysokościach od 1000 do 1500 m n.p.m., co korzystnie wpływa na aromat. Rośliny wolniej rosną i dzięki temu ich owoce są lepsze. Jedna filiżanka takiej kawy zawiera 60 mg kofeiny.
Robusta jest łatwiejsza w uprawie, ale jest mniej ceniona w smaku. Charakteryzuje się ostrym i gorzkim aromatem. Pozostawia uczucie cierpkości w przełyku. Jej ceny są zwykle niższe o 30% od Arabiki. Filiżanka naparu ma 150 mg kofeiny więc jest mniej zdrowy. Dostępne są na rynku kawy, które składają się w 100% z ziaren Robusty, lecz nie jest to częste. Stosowana jest chętnie jako uzupełnienie do mieszanek z przewagą Arabiki. Kawy espresso zawdzięczają Robuście charakterystyczną piankę.
Warto wspomnieć jeszcze o dwóch rzadziej występujących gatunkach. Liberyjka jest znana z ziaren, które są dwukrotnie większe od ziaren Arabiki. Ponieważ owoce Liberyjki mają nierówny czas dojrzewania, jej uprawy stanowią jednak mały procent światowej produkcji. Najdroższą kawą na rynku jest Kopi Luwak - cena 1 kg dochodzi do 4 tys. zł. Roczne zbiory wahają się pomiędzy 300 a 400 kg. Smakosze cenią jej doskonały aromat, za który odpowiada cyweta z rodziny łaszowatych. Zjada ona najlepsze owoce kawowca i podczas trawienia pozbawia ich ziarna goryczki.
Najbardziej cenionymi odmianami Arabiki są: Arabica Excelso Kolumbia, Arabica Kostaryka Tarrazu i Arabica Etiopia Djimmah. Arabica Blue Mountain z Jamajki jest uważana za najbardziej luksusową. Rośnie na wysokości 2000 m n.p.m.
Podczas zakupów powinniśmy zwrócić uwagę na sposób palenia ziaren:
- bardzo jasne (cynamonowe) - pasują idealnie do mleka, mają delikatny aromat, który jest lekko kwaskowy i lekko gorzki;
- jasne (americana) - mają wyrazisty, ale umiarkowany aromat;
- średnie (wiedeńskie) - dają mocniejszy napar;
- ciemne (włoskie) - mają bardzo intensywny smak, są gorzkie i pozbawione kwaskowatości;
- bardzo ciemne (ciemne francuskie) - dają ciężką kawę.
Grubość zmielonych ziaren wybieramy zależnie od sposobu zaparzania kawy:
- zmielone na grubo przeznaczone są do filtrów, dzbanków, perkolatorów i urządzeń z tłoczkiem;
- drobny proszek idealny jest do ekspresów nisko i wysokociśnieniowych;
- ziarno starte na pyłek można parzyć po turecku w tygielku.
Najlepiej jest kupować kawę, która nie jest jeszcze zmielona. Znajdziemy ją w małych palarniach. Mamy wtedy pewność co do świeżości i zawartości produktu. Ziarna powinny być chrupiące po rozgryzieniu. Jeśli są gumowate i gorzkie powinniśmy wybrać inne. Kiedy nie mamy w okolicy palarni, warto wybrać się do specjalistycznego sklepu. Powinniśmy spytać sprzedawcę o datę palenia i zwrócić uwagę na to, czy towar nie leży w otwartych pojemnikach.
Jeśli nie mamy czasu na długie poszukiwania możemy skorzystać z oferty dostępnej w zwykłych sklepach. Najlepiej wybierać produkty typu Premium. Należą do nich m.in. Tchibo Exclusive, Cafe Prima Excellent Crema i Cafe Prima Excellent Espresso, Jacobs Cronat Gold czy Lavazza Qualita Oro. Zapłacimy za nie trochę więcej, ale są lepsze od typowych marek.
Kawa szybko traci aromat więc najlepiej kupować ją w małych ilościach. Cena nie zawsze jest wyznacznikiem jakości, ale unikajmy tanich produktów. W wypadku, gdy bierzemy zmielone już ziarna, warto zwrócić uwagę na datę ich przydatności. Promocja towaru z terminem bliskim końca ważności jest sygnałem, że sprzedawca chce się go szybko pozbyć. Jakość jego będzie prawdopodobnie obniżona.
Łukasz Fulara
Wielokrotny uczestnik i laureat najbardziej prestiżowych konkursów kulinarnych. Na co dzień szef kuchni w ...
Marcin Budynek
Doskonały kucharz, manager oraz pomysłodawca. Organizator i juror, a także laureat wielu konkursów ...